NASA’nın Ay programında yörünge istasyonu planından yüzey üssü planına geçiş yapması, Gateway mimarisi, tedarik sözleşmeleri ve insanlı Ay keşiflerinin zaman çizelgesi açısından kritik bir dönemeç. Mart ayında Washington, DC’de düzenlenen etkinlikte NASA, Ay yörüngesinde konumlanması planlanan Lunar Gateway çalışmalarının askıya alınacağını duyurdu. İlerleme kaydetmiş iki ana bileşenden Power and Propulsion Element’in derin uzayda nuclear-electric propulsion demonstrasyonu için temel modül olarak kullanılacağı açıklandı.
Yaşam ve Lojistik Karakolu anlamına gelen Habitation and Logistics Outpost, yani HALO’nun akıbeti ise uzun süre belirsiz kaldı. 6.1 metre uzunluğundaki bu basınçlı modül, Lunar Gateway’i ziyaret eden astronotların büyük bölümünü içinde geçireceği yaşam alanı olarak tasarlanmıştı. NASA, Northrop Grumman’a HALO’yu tasarlaması, üretmesi ve Power and Propulsion Element ile entegre etmesi için 1.1 milyar dolarlık sözleşme vermişti.
NASA’nın Mart’taki kararından sonra Northrop Grumman, HALO’nun Ay yüzeyi üssü planlarına dahil edilmesi için NASA ve ilgili taraflarla görüşmeler yürüttü. Ancak HALO’nun yeni Ay mimarisinde yer bulması artık mümkün görünmüyor. HALO hattında ana yüklenici olan Northrop Grumman’ın tedarik zincirine de durdurma talimatı ulaştı; kritik yüklenicilerden Paragon Space Development Corp.’a modül üzerindeki çalışmaları durdurması söylendi. Paragon, 2022’de 100 milyon doların üzerinde bir sözleşmeyle HALO’nun life-support system, yani yaşam destek sistemi geliştirme görevini üstlenmişti.
Bu gelişme, NASA’nın Ay stratejisini yeniden yazarken sadece hedefleri değil, sanayi ortaklarının yol haritasını ve milyar dolarlık uzay tedarik sözleşmelerini de değiştirdiğini gösteriyor. HALO’nun yörünge istasyonu planından çıkarılması, insanlı derin uzay operasyonlarında kullanılacak altyapının nasıl tanımlanacağına dair daha geniş bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.
Yorum Yap