Kaliforniyada benzin fiyatları son aylarda galon başına 6‑7 dolar seviyelerine ulaşırken, tüketicilerin bu artışı yasal yollardan sorgulama şansı yakalaması mümkün olabilir.
22 Haziran’da Doğu Kaliforniya Bölgesi Mahkemesi’nde açılan sınıf eylem davası, BP, Walmart, Marathon Petroleum, 7‑Eleven, Albertsons ve Circle K gibi büyük zincirleri hedef alıyor. Dava, bu istasyonların Kalibrate Fuel Systems firmasının AI destekli fiyatlandırma yazılımını kullanarak rakip verilerini fiyatları yönlendirmek için kullandığını iddia ediyor. Şikayet, otomatik yazılımın yaygın kullanıldığı durumlarda benzin fiyatlarının galon başına yaklaşık 30 cent artmasına yol açtığını ve bunu “illegal algoritmik fiyat sabitleme düzeni” olarak nitelendiriyor.
Kaliforniya, ABD’deki en yüksek ortalama benzin fiyatına sahip ve bu tip yazılımların küçük bir artışı bile sürücüler üzerinde büyük bir ağırlık taşıyor. Kalibrate firması henüz yorum yapmadı.
Davanın temelini oluşturan AB 325 yasası, bu yıl yürürlüğe girerek algoritmik fiyat sabitlemeye karşı sıkı bir çerçeve çizdi. Yasa, rakiplerin ortak bir fiyatlandırma algoritmasıyla piyasayı manipüle etmesi durumunda antitröst temelli bir dava açma imkânı tanıyor ve Kaliforniyanın temel antitröst kanunu olan Cartwright Act’e dayalı iddiaları kolaylaştırıyor. California Enerji Komisyonu’nun Petrol Piyasaları Denetim Bölümü, AB 325 kapsamındaki yükümlülükleri sektöre hatırlattı ve benzin satıcılarıyla teması sürdüreceğini belirtti.
Dava, Kalifornialı üç tüketiciyi – Chula Vista’dan Joel Casciani, Homeland’dan Paola Hartman ve Marysville’dan Crystal Turnbough – temsil ediyor. Hepsi, Kalibrate kullanan istasyonlarda abartılı fiyatlar ödediklerini belirtiyor; talep ettikleri zarar tazminatı miktarı belirtilmemiş olsa da, zararların üç katına kadar ceza öngörülüyor.
Kalibrate’in yakın zamanda piyasaya sürdüğü mobil uygulama, perakendecilerin telefonlarından fiyat belirlemesine olanak tanırken, “gelişmiş piyasa içgörüsü, yeni mobil yetenekler ve AI destekli fiyat kararları” sunmayı vaat ediyor.
Dinamik ve gözetim temelli fiyatlandırma tartışmaları artık daha geniş bir bağlamda ele alınıyor. Algoritmalarla belirlenen dinamik fiyatlandırma, Uber’in yoğun saatlerdeki artan ücretleri ya da havayolu biletlerinde talebe göre yükselen fiyatlar gibi uzun süredir uygulanıyor. Ancak AI ve geniş veri setlerinin entegrasyonu, şirketlerin bireysel tüketicinin ödeme isteğine göre fiyatları şekillendirmesine – gözetim fiyatlandırması – izin veriyor. New York ve Kaliforniya, AB 2564 gibi yasalarla bu uygulamaları kısıtlamaya yöneliyor; savunucular gizlilik, eşitlik ve fiyat şeffaflığının korunması gerektiğini vurguluyor.
Yorum Yap