Dünya çapında yeraltında 110 katrilyon kilometre uzunluğunda arbusküler mikoriza mantar ağları bulunuyor; bu ince iplikler tek bir hat halinde birleştirilirse, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin neredeyse bir milyar katını aşar. Bu mantar toplulukları, bitki kökleriyle simbiyotik bir ilişki kurarak fosfor ve azot gibi besin maddelerini sağlarken, karşılığında yıllık bir milyar ton civarında karbonu toprakta depolar; aksi takdirde bu karbon atmosferde ısınmaya katkı sağlar.
Bu devasa ve hâlâ haritalanmamış ağların dağılımını ve yoğunluğunu ortaya koyan çalışma, Society for the Protection of Underground Networks (SPUN) tarafından yürütülüp Science dergisinde yayımlandı. Araştırma ekibi literatür taraması, küresel toprak örnekleri, machine learning analizi ve laboratuvar testlerini birleştirerek hem ağırlık tahmini yaptı hem de en yoğun bölgeleri haritaladı. Sonuçlar, arbusküler mikorizanın dünya üzerindeki bitki türlerinin %80’iyle ortak yaşadığını ve özellikle çayırlarda yoğunlaştığını, tarım arazilerinde ise giderek azaldığını gösterdi.
SPUN’un kurucu ortağı ve çalışmanın ortak yazarı Toby Kiers, bu adımın mantar ağının varlığından bilimsel topluluğun nerede, nasıl ve ne kadar yoğun olduğunu bilmeye geçiş olduğunu vurguladı. Kansas Üniversitesi ekoloji ve evrimsel biyoloji profesörü James Bever, bu bulguların yer üstündeki ekosistemleri şekillendiren yeraltı organizmalarının önemini daha iyi kavramamıza yardımcı olduğunu belirtti.
Bulunan veriler, toprak karbon tutma kapasitesinin daha doğru bir şekilde hesaplanması, tarımsal uygulamalarda sürdürülebilir stratejilerin geliştirilmesi ve iklim değişikliği modellerinin iyileştirilmesi açısından kritik bir temel oluşturuyor. Yeraltı mantar ağlarının haritasının tamamlanması, ekosistem hizmetlerinin korunması ve artırılması yönündeki politikaların şekillendirilmesinde yeni bir dönemi işaret ediyor.
Yorum Yap