Güneydoğu Sibirya’da, 5.500 yıl önce avcı-toplayıcı grupları arasında yayılan bağ dokusu (Yersinia pestis) bakterisinin DNA’sı dişlerinde tespit edildi.
Oxford Üniversitesi antik DNA araştırmacısı Ruairidh Macleod ve ekibi, Rusya’nın Baykal Gölü çevresindeki dört antik mezarlıktan elde edilen dişlerdeki bakteriyel DNA’yı başarıyla dizileştirerek, tarihte kaydedilen en eski veba salgınının izini buldu.
Bu bulgu, daha önce bilim insanlarının veba kökenine dair iki temel varsayımını sorguluyor. İlk varsayım, erken Y. pestis suşlarının ölümcül olabilecek genetik özelliklerden yoksun olduğu; ikinci ise vebanın, ilk çiftçilerin yoğun yerleşim birimlerinde fare ve evcil hayvanlarla yakın temas kurmasıyla insanları tehdit etmeye başladığı yönündeydi.
Baykal Gölü yakınlarındaki Ust’-Ida I mezarlığının ölüleri, neolitik çiftçilere kadar uzanmadan çok daha önce, göçebe avcı-toplayıcı topluluklarda vebanın yayılabildiğini gösteriyor. Macleod ve ekibi, “Erken dönem veba salgınları, tarıma geçişten çok önce, tarih öncesi avcı-toplayıcı topluluklarda meydana geldi” şeklinde bir sonuç çıkardı.
Bu, hastalığın sadece kalıcı yerleşim birimlerinde ve hayvanlarla temas sonucu ortaya çıktığına dair hâlihazırda kabul edilen teoriyi çarpıttı. Macleod, basın toplantısında, “Avcı-toplayıcı gruplar sürekli göç ettiği ve nüfusları küçüktür; bu yüzden bulaşıcı hastalıkların toplulukları devasa ölçüde etkileyemeyeceği düşünülüyordu” açıklamasında bulundu. Çalışma, eski yayılma modellerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Yorum Yap