Avrupa’nın en ünlü mumyası Ötzi, binlerce yıl önce ölen bir insanın bedeninde hâlâ canlı mikropların yer aldığını ortaya koyuyor. Çeşitli mikroplar ya ölü ya da uzun yıllar boyunca düşük sıcaklıklarda varlıklarını sürdüren, bazıları ise modern zamanlardan gelen türler.
Bakır Çağı insanı olarak bilinen Ötzi, Ötztal Alpleri’nde öldükten sonra 5.300 yıl boyunca yalnız ve unutulmuş bir şekilde kalmış, 1991’de bir grup dağcının bulmasıyla tekrar gündeme gelmiştir. O günden bu yana bilim insanları DNA’sını dizilemiş, son yemeğini ve bağırsak mikrobiyotasını incelemiş, kıyafetlerini ve kırık aletlerini detaylı bir şekilde analiz etmiştir.
Günümüzde Ötzi, İtalya’nın Güney Tirol Arkeoloji Müzesi’ndeki yüksek teknolojiyle donatılmış bir sergi ortamında saklanıyor. Burada yapılan son araştırmalar, Ötzi’nin bedeninde ölümünden kısa bir süre sonra orada bulunmuş olabilecek soğuk ortamda yaşamaya adapte olmuş birkaç maya türü olduğunu gösterdi.
Mikrobiyolog Mohamed S. Sarhan (Eurac Araştırma Merkezi, Mumyalar Enstitüsü) ve ekibi, Ötzi’nin mide içeriği, vücudunun eriyen suyundan örnekler almış, cildini sürfleyerek ve serin depolama odasındaki havadan mikroplar topladı. Ayrıca 1991 yılında Ötzi’nin yanındaki alpin toprak bloğundan da örnek toplandı.
2019’daki bağırsak mikrobiyomu çalışması sayesinde Ötzi’nin bağırsakları hakkında zaten bir miktar bilgi vardı, fakat Sarhan ekibi daha geniş bir perspektif elde etmek istedi. Sadece mevcut mikroorganizmaların DNA’sını dizilemek yerine, bunların gerçekten Ötzi’nin antik tek kişilik ekosisteminin bir parçası mı yoksa modern kirlenme mi olduğunu ayırt etmeyi hedeflediler.
Örneklerden bazıları kültürlenerek, diğerleri ise “shotgun metagenomics” adı verilen bir yöntemle, yani örnek içindeki tüm DNA parçalarının yüksek derinlikte sekanslanmasıyla analiz edildi. Bağırsaklarda, önceki çalışmalarla uyumlu olarak, antik, “Batı dışı” bağırsak mikrobiyomuna özgü bakterilerin DNA’sı tespit edildi. Ancak mummanın dış kısımlarında ve içindeki diğer bölgelerde hâlâ canlı olan mikroplar da bulundu.
Yorum Yap