Stanley Plotkin, 93, kariyeri boyunca sayısız aşı geliştirilmesinde kilit rol oynamış bir bilim insanı. Son zamanlarda “Bu kadar uzun yaşadığım için pişman olmaya başladım—çünkü geriye doğru gidiyoruz” dedi. Nasıl bu noktaya gelmiş olabiliriz? Belki de hep buradaydık. İnterneti dolduran anti‑aşı argümanları, aşıların var olduğu sürece var olmuş.
Thomas Levenson, A Pox on Fools adlı yeni kitabında bu argümanları üç başlık altında topluyor: “Gerçek İnananlar, Dolandırıcılar ve Şüpheciler”. Bu kişilerin aşıları suçlamaları da kendileriyle aynı kategorileri taşıyor: Yanlış, kötüdür ve tahammül edilemez.
Yanlış
Levenson’a göre, 18. yüzyılın başlarında birkaç batı mensubu, Osmanlı kadınlarından ve köle bir Afrikalıdan çiçek hastalığına (smallpox) karşı aşılamayı (inoculation) öğrendi. O dönemde bulaşıcı hastalıklar, ölümün başlıca sebebiydi; 19. yüzyılda bebeklerin yaklaşık %40’ı 5 yaşına girmeden enfeksiyon nedeniyle ölüyordu. Çocuk ölümleri ortalama yaşam süresini düşük tutuyordu; hayatta kalanlar genellikle 30’lu ve üzeri yaşlarda yaşıyordu.
1721’de Londra ve Boston’da çiçek salgınları patlak verdiğinde, Lady Mary Wortley Montagu ve Cotton Mather, şehirlerinde inoculation kampanyaları başlattılar. Inoculation, hafif bir çiçek vakasından alınan irinle bir kesiğin yapılması ve bu irinle yaranın ovulmasıydı.
Bu uygulamaya hemen bir tepki geldi. Bazıları, kimin hastalanıp öleceğinin ilahi bir düzen olduğunu ve bunu insan elinin müdahalesinin Tanrı’ya isyan olduğuna inanıyordu. Bu müdahale, kibir ve küfür olarak nitelendirildi. Levenson, bu tutumun alt metninin, yüksek bulaşıcılıklı bir hastalığa yakalanmanın günahın ilahi bir cezası olduğu ve tek kaçış yolunun erdemli bir yaşam sürmek olduğunu vurguladığını belirtiyor.
Yorum Yap