Geçen yıl Ağustos ayında, Trump yönetimi ABD hükümetinin hibe fonlamasını kökten değiştirmeyi amaçlayan bir yürütme emri yayımladı. Bilimsel süper güç konumunda olan ABD’nin mevcut sistemi, hakemlerin hibe başvurularının bilimsel kalitesini ve uygulanabilirliğini derecelendirmesi ve bu derecelendirmelerin, ilgili bakanlıkların konu uzmanları tarafından fon kararları için kullanılması üzerine kuruluydu.
Önerilen kurallara göre ise nihai karar politikadan atanan yetkililere verilecek ve bu yetkililere hakemlerin görüşlerine «rutin olarak» başvurmamaları talimatı verildi. Ara süreçte, yönetim birçok mahkeme davasını kaybetti; çünkü yürütme emirleri yasal zorunlulukları aşmaz ve gerekçesi zayıf olduğunda iptal edilebilir.
Benzer bir sonucun önüne geçmek için, Yönetim Bütçesi Ofisi (OMB), yürütme emrini diğer yönetim öncelikleriyle birleştirerek resmi bir federal düzenleme sürecine sokmaya karar verdi. Sonuç, ABD bilim araştırmaları için bir kabus senaryosu: Hakem değerlendirmesi ikincil bir unsur haline getiriliyor ve yeni kurallar, herhangi bir federal ajansın bir hibeyi «ulusal çıkar» gerekçesiyle istediği zaman iptal etmesine izin veriyor.
Bu belge aynı zamanda, kültür savaşı konularındaki hibeleri yasaklayacak, uluslararası işbirliklerini sınırlayacak ve makale yayımlama, konferansa katılım gibi harcamaları engelleyecek. Kısacası, hükümetin Amerikan bilimini felç etme planının yeni bir tarifi.
OMB’nin yetkisi
Eskiden hibe süreçleri ajans bazında yönetiliyordu; OMB genel bir kılavuz sunar, ancak Enerji Bakanlığı’nın prosedürleri, NIH’in prosedürlerinden farklı olabilirdi. Yeni belge bu durumu değiştirerek, kılavuz niteliğindeki uygulamaları resmî birer kural haline getiriyor. OMB bu kuralları yayınlayarak resmi kural koyma sürecini başlatıyor; ardından kamuoyu yorumları toplanacak ve nihai kural Federal Register’da yayımlanacak.
Yorum Yap